पोखरा महानगरपालिका वडा नं. १४ मा कार्यरत कार्यालय सहयोगी गंगा बीकेमाथि सोह्र श्राद्धका नाममा जातीय विभेद गरिएको घटनामा आरोपितहरू धरौटीमा रिहा भएका छन्। घटनामा वडा सदस्य कृष्णहरि काफ्ले, कार्यालय सहयोगी अम्बिका क्षेत्री भण्डारी र देवी बीके पक्राउ परेका थिए। कास्की जिल्ला अदालतले अम्बिका क्षेत्री भण्डारीलाई एक लाख ५० हजार रुपैयाँ, कृष्णहरि काफ्लेलाई एक लाख रुपैयाँ र देवी बीकेलाई २५ हजार रुपैयाँ धरौटीमा रिहा गरेको हो। धरौटीमा रिहा हुनु मुद्दाबाट सफाइ पाउनु भने होइन। घटनाको कानुनी प्रक्रिया जारी छ।

यस घटनामा दलित समुदायकी देवी बीके पनि आरोपित हुनुको कारणबारे नयाँ विवरण प्राप्त भएको छ।  दलित महिला संघ (फेडो) की गण्डकी प्रदेश अध्यक्ष तथा हालै निर्वाचित केन्द्रीय सदस्य सुमित्रा गायकका अनुसार देवी बीकेले नै विभेदलाई थप बढावा दिएको आरोप छ।घटनामा सक्रिय रूपमा संलग्न गायकका अनुसार देवी बीकेले आफूले पनि परियार समुदायका व्यक्तिलाई विभेद गर्ने र उनीहरूबाट पकाएको खाना नखाने बताएकी थिइन्। गायकका अनुसार उनले सोह्र श्राद्धको समयमा वडा समितिका अन्य सदस्यले गंगा बीकेले पकाएको खाना र पानी स्वीकार नगर्नु स्वाभाविक भएको आशय व्यक्त गरेकी थिइन्।

गायकको भनाइले देवी बीकेको भूमिका केवल घटनामा नाम जोडिएको व्यक्तिको रूपमा नभई विभेदलाई समर्थन र प्रोत्साहन गरेको आरोपका रूपमा प्रस्तुत गर्छ। यद्यपि, देवी बीकेको भनाइ र घटनामा उनको भूमिका अदालतबाट पुष्टि हुन बाँकी छ।

कार्यस्थलमा जातीय विभेदको प्रश्न

यसअघि दलित निगरानीले प्रकाशित गरेको समाचारमा वडा कार्यालयमा कार्यरत गंगा बीकेलाई सोह्र श्राद्धका क्रममा भान्सामा प्रवेश गर्न तथा खाना पकाउन रोक लगाइएको आरोप सार्वजनिक गरिएको थियो। गंगा बीके र अम्बिका क्षेत्री भण्डारी दुवै वडा कार्यालयका कार्यालय सहयोगी हुन्। घटनाले धार्मिक आस्था र जातीय विभेदबीचको सीमाबारे प्रश्न उठाएको छ। कुनै धार्मिक परम्परा पालना गर्ने अधिकार भए पनि त्यसका नाममा सहकर्मीलाई जातका आधारमा खाना, पानी वा कार्यस्थलको समान व्यवहारबाट वञ्चित गर्न मिल्छ कि मिल्दैन भन्ने प्रश्न यस घटनाको केन्द्रमा छ।

देवी बीके स्वयं दलित समुदायकी भएको बताइए पनि उनीमाथि लागेको आरोपले जातीय विभेद कुनै एक जातिका व्यक्तिबाट मात्र हुने विषय नभई विभेदकारी सोच र व्यवहारसँग सम्बन्धित रहेको बहसलाई थप गम्भीर बनाएको छ। तर आरोपको गम्भीरता र सामाजिक प्रश्न उठाउने महत्त्वसँगै घटनाको निष्पक्ष अनुसन्धान र न्यायिक प्रक्रियालाई सम्मान गर्नु पनि आवश्यक छ। गंगा बीकेको कार्यस्थलको सम्मान, सुरक्षा र न्याय सुनिश्चित हुनु यस घटनाको प्रमुख सरोकार हो।